समाचार

निर्वाचनलाई उपयोग गर

राईजिङ्ग खबर | प्रकाशित मिति : २०७४ जेठ १२ शुक्रबार | ०७:१६

- निमेष कर्ण

निर्वाचनलाई उपयोग गर
स्थानीय तहको पहिलो चरणको निर्वाचनमा कांग्रेसले प्राप्त गरेको परिणाम सुखद भएको भन्दै जनकपुरका कांग्रेस नेता तथा कार्यकर्ताले मिठाई बाँडेर खुसियाली मनाए । उनीहरूको यो खुसियालीमा देखिएको सर्वसाधारणको चासोले दोस्रो चरणको निर्वाचनका लागि मधेसमा उत्सुकता रहेको प्रस्ट हुन्छ । 
 
तीनवटा प्रदेशमा स्थानीय तहको निर्वाचन सफलतापूर्वक सम्पन्न भइसकेपछि त्यसको राप र तापले तराई–मधेसका जिल्लामा पनि निर्वाचप्रतिको मोह बढ्दै गएको छ । संविधान संशोधनको माग राखी आन्दोलनमा होमिएका मधेसकेन्द्रित दलमध्ये संघीय समाजवादी फोरमको निर्वाचनमा सहभागिता, निर्वाचनले तीनवटा प्रदेशमा बनाएको उत्सवपूर्ण माहोल र लामो समयदेखि जनप्रतिनिधिविहीनताको अवस्थासँगै अशान्ति खेप्दै आएका मधेसका जनतामा निर्वाचनप्रति उत्सुकता बढ्नु स्वाभाविक पनि हो ।
 
तीनवटा प्रदेशका स्थानीय तहले आफ्ना जनप्रतिनिधि पाएर काम थाल्दै गर्दा बाँकी भाग जनप्रतिनिधिविहीन भएर बस्ने अवस्था कल्पना गर्न सकिन्न । लामो समयको आन्दोलन, आन्दोलनको बाइप्रोडक्टका रूपमा आएको बेथिति आदिले गर्दा पनि मधेसका जनता कसैगरी शान्त भइदिए आफ्नो आजीविकाका लागि ढुक्कले काम गर्न सकिन्थ्यो भन्ने अवस्थामा पुगेका छन् । यद्यपि मधेसकेन्द्रित दलले उठाइरहेका मुद्दामा उनीहरूले स्वामित्व लिन छोडिसकेको भन्नेचाहिँ कदापि होइन ।
 
सरकार र दलहरूसँग भइरहने सम्झौता र ती सम्झौतालाई कार्यान्वयन गराउन आन्दोलन गर्ने लामो शृंखला कहिलेसम्म जारी राख्ने भन्ने मुख्य प्रश्न हो । आन्दोलन गरिरहँदा लोकतन्त्रको मूलभूत पक्ष आवधिक निर्वाचनलाई चटक्कै बेवास्ता गर्न मिल्दैन । बरु निर्वाचनलाई नै आन्दोलनका रूपमा स्वीकार गरी ताजा जनादेशका लागि निर्वाचनलाई उपयोग गर्नु नै मधेसको हितमा छ । निर्वाचनबाट मधेसका मुद्दालाई जनताबाट अनुमोदन गराउने अवसरका रूपमा पनि आन्दोलनरत दलहरूले लिनुपर्छ ।
 
अहिलेसम्म भएका आन्दोलनले कुनै पनि उपलब्धि हासिल भएनन् भन्ने होइन । मधेसकै माग सम्बोधन गर्न भनेर संविधानमा एकपटक संशोधन भइसकेको अवस्था छ । समानुपातिक समावेशी सहभागिताको व्यवस्थाले गर्दा अबको १०–१५ वर्षपछिको राज्यको अनुहार अहिलेको भन्दा धेरै फरक भइसकेको हुनेछ । संघीयता पनि मुख्य रूपले मधेसकै माग र आन्दोलनको उपलब्धि हो । प्राप्त उपलब्धि जगेर्ना गर्न पनि अहिलेको संविधानलाई स्विकार्दै निर्वाचनमा सहभागी हुनु मधेसकेन्द्रित दल र मधेसका जनताका लागि हितकर हुनेछ ।
 
हो, राज्यले आन्दोलनरत मधेसी, आदिवासी–जनजाति, दलित, अल्पसंख्यक, मुस्लिम समुदायसँग पटपटक गरेका सम्झौता कार्यान्वयन गर्न नचाहँदा यो अन्योलको अवस्था सिर्जना भएको हो । ती सम्झौता संविधान जारी हुँदै गर्दा पनि बेवास्तामा परे । संसद्को गणितीय खेल र राजनीतिक दलहरूको आपसी खिचातानी र हठले गर्दा पनि सम्झौता कार्यान्वयनमा जहिले पनि अड्चन आइरह्यो । अब यी आन्दोलनलाई जारी राख्दै निर्वाचनमा जाने वा स्थानीय तहलाई जनप्रतिनिधिविहीन बनाइराखेर प्राप्त उपलब्धिलाई पनि जोखिममा हाल्ने भन्नेबारे दलहरूले विचार पुर्याउनैपर्छ ।
 
मधेसका जनताको सहभागिताविनै गरिएको स्थानीय तहको पुनर्संरचनामा परिवर्तन गरिनुपर्ने मधेसका जनताको मागलाई सम्बोधन गर्न भन्दै सरकारले २२ वटा स्थानीय तह थप गरेको छ । आवश्यकताअनुसार नभए पनि यसले केही सकारात्मक सन्देश भने दिएको छ । उसो त स्थानीय तहको पुनर्संरचनाका वेला औपचारिक सहभागिता नजनाए पनि मधेसकेन्द्रित दलहरूकै कतिपय नेताको सुझाबअनुसार स्थानीय तहको पुनर्संरचना भएको देखिएको छ र त्यसमा आफूअनुकूलको निर्वाचन क्षेत्र बनाउन खोज्दा भद्रगोल भएको अवस्था पनि छ ।
 
चार प्रदेशका ४१ जिल्लामा स्थानीय तहको निर्वाचनका लागि ३१ जेठको मिति तोकिएअनुसार सरकार र निर्वाचन आयोगले तयारीसमेत थालिसकेका छन् । विभिन्न समूहमा विभक्त मधेसकेन्द्रित दल एकीकरणपछि बनेको राष्ट्रिय जनता पार्टीले नेतामा एक प्रकारको आत्मविश्वास पनि बढाएको छ । पहिलो चरणको निर्वाचनमा नयाँ शक्तिसँग तालमेल गरेको संघीय समाजवादी फोरमका नेता उपेन्द्र यादवले दोस्रो चरणको निर्वाचनमा आफू राजपासित तालमेल गर्ने तयारीमा रहेको बताएका छन् । यादवले प्राप्त उपलब्धिलाई संस्थागत गर्न र थप उपलब्धि प्राप्त गर्न दोस्रो चरणको स्थानीय तहको निर्वाचनमा निःसर्त भाग लिनुपर्ने बताएका छन् ।
 
मधेस आन्दोलनबाट प्राप्त उपलब्धि अझै संस्थागत भइनसकेको अवस्थामा फेरि निर्वाचन हुन नदिएर अन्योलको अवस्था बनाइरहँदा भएका उपलब्धि पनि गुमाउनुप¥यो भने त्यसको जिम्मा कसले लिने ? यसैले पनि मधेसकेन्द्रित दलले निर्वाचनलाई रोक्नु हुँदैन । आफैँले आन्दोलन गरी प्राप्त गरेका संघीयता, समानुपातिक समावेशी प्रतिनिधित्वका उपलब्धिलाई संस्थागत गर्न निर्वाचन आवश्यक भइसकेको छ ।
 
धेरै आन्दोलन, दुइवटा मधेस विद्रोह र कैयन जातीय समुदायका आन्दोलनबाट प्राप्त लोकतन्त्र संस्थागत गर्न र मधेसका मुद्दालाई जनअनुमोदन गराउन पनि स्थानीय तहको निर्वाचनमा सहभागी हुनु जरुरी छ । यदि मधेसकेन्द्रित दलले उठाएका माग जायज हुन् भन्ने लाग्यो भने मधेसका जनताले निर्वाचनमा मधेसकेन्द्रित दललाई नै विजयको माला लगाइदिनेछन् । मधेसकेन्द्रित दलले त्यहाँका बहुसंख्यक जनताको प्रतिनिधित्व गर्दैनन् भन्नेहरूलाई पनि स्थानीय तहको निर्वाचन बलियो जवाफ हुनेछ । बरु राजपा, लोकतान्त्रिक फोरम, संघीय समाजवादी फोरमले चुनावी तालमेल गरेर वा संयुक्त उम्मेदवारी दिएर निर्वाचनको परिणम आफ्नो पक्षमा ल्याउन सक्नुपर्छ।
 
संविधानमा गरिएको व्यवस्थाअनुसार अहिलेको स्थानीय तह पुरानो स्थानीय निकाय जस्तो होइन, यो आफैँमा एउटा सरकार नै हो । मधेसकेन्द्रित दलहरूले यसलाई मनन् गर्दै अधिकार सम्पन्न स्थानीय तहको नेतृत्व लिएर मधेसमा आफ्नो स्थानीय सरकार बनाउने अवसर सदुपयोग गर्नबाट चुक्नु हुँदैन । मधेसमा आन्दोलन मात्रै होइन, समृद्धि पनि चाहिएको छ, शान्ति र सुव्यवस्था पनि चाहिएको छ । स्थानीय तहको निर्वाचनलाई उपयोग गर्दै योग्य, क्षमतावान् र इमानदार व्यक्तिलाई स्थानीय नेतृत्वमा ल्याउन सकियो भने त्यो पनि मधेसको पक्षमा एउटा ठूलो जित हुनेछ ।
 
लोकतन्त्रको सुन्दर पक्ष निर्वाचन भएकाले मधेसका जनता तथा मधेसी दलले स्थानीय तहको निर्वाचनलाई उत्सवको रूपमा स्विकार्नुपर्छ । परिणाम आफ्नो पक्षमा ल्याएर एकल वर्चस्ववादी दलहरूलाई निर्वाचनको परिणामले झापड दिनुपर्छ । स्थानीय तहको निर्वाचन प्रदेश र संघीय संसदको निर्वाचनका लागि पनि आधार हुनेछ । जसले गर्दा नयाँ जनादेश प्राप्तिसँगै मधेस केन्द्रित दलहरूको मनोबल, ‘बार्गेनिङ’ पावर, अन्तर्राष्ट्रि स्तरमै उनीहरूका मुद्दाको स्वीकृति पनि बढेर जानेछ ।
 
त्यसैले मधेसी दलहरूले निर्णय गर्न ढिलो गर्न हुँदैन । उचित समयमा उचित निर्णय गर्न नसक्ने हो भने पश्चात्ताप मात्रै बाँकी रहनेछ । (कर्ण सामुदायिक रेडियो प्रसारक संघका केन्द्रीय उपाध्यक्ष हुन्) #नयाँ_पत्रिकाबाट सभार 
 

यसमा तपाइको मत

सम्बन्धीत सामाग्री

काँग्रेसलाई नै मत किन ?

काँग्रेसलाई नै मत किन ?

गौतमवुद्ध पछि सबैभन्दा बढि अक्षरहरुद्वारा चर्चित नेपाली विश्वेश्वरप्रसाद कोइरालाको अठोट, दुरदर्शिता, संगठन र नेतृत्वद्वारा स्थापित नेपाली कांगे्रसको नेतृत्व र अभिभावकत्वमा नेपाली जनताको स्वतन्त्रता लगायत आजसम्मका सबै परिवर्तनकारी आन्दोलनहरु निष्कर्षमा टुंगिएका छन् । नेपालको आधुनिक इतिहास ...

जानकारी

ट्वीटर

English News

Stern action against murderers and criminals: Home Minister Thapa

Stern action against murderers and criminals: Home Minister Thapa

Kathmandu, Aug 2 : Minister for Home Affairs Ram Bahadur Thapa has said that serious attention of the government was drawn towards the rape and murder of a girl in Kanchanpur as well as attack ...

No reason to boycott House: Speaker Mahara

No reason to boycott House: Speaker Mahara

Kathmandu, Aug 2 Speaker Krishna Bahadur Mahara has said there was no reason in terms of subject for the Nepali Congress to boycott the House of Representatives.  In response to a question on running the House ...

Govt planning basic health policy: DPM Yadav

Govt planning basic health policy: DPM Yadav

Janakpurdham, Aug 2 (RSS): Deputy Prime Minister and Minister for Health and Population, Upendra Yadav, has said the government was planning to formulate a basic health policy.  During a discussion organized by Janakpur Hospital here Thursday, ...

space for add

साहित्य

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

‘थाहा छ रविन, कहिलेकाहीँ त यस्तो लाग्छ नि, मेरो भाग्यमा यो प्रेमस्रेम भन्ने चिज भावीले लेख्देकै छैन ।’   ‘किन ? संसारमा कस्ता–कस्ताको भाग्यमा बत्ती बलिराछ ।’   ‘त्यै बत्ती मेरोमा चैँ बलेन के ! यो कुलमान दाजुले सिंगै ...

फोटो फिचर

विदुर नगरपालिका द्धारा एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती

विदुर नगरपालिका द्धारा एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती

नुवाकोट, १७ साउन  । विदुर नगरपालिकाले एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती गरेको छ ।  बुधबार प्रकाशित गरेको स्थानीय राजपत्रमा नगरपालिकाको अर्थसम्बन्धी प्रस्तावलाई कार्यान्वयन गर्न बनेको ऐन अनुसार नगरपालिकाले लगाउने भनी तय गरेको एकीकृत सम्पत्ति करको ...

महिला हिंसाका घटनाका सम्बन्धमा सरकारको ध्यानाकर्षण

महिला हिंसाका घटनाका सम्बन्धमा सरकारको ध्यानाकर्षण

काठमाडौँ, १७ साउन ।  प्रतिनिधिसभाका सांसदहरुले पछिल्लो समय मुलुकका विभिन्न भागमा महिला हिंसाका घटना बढेको भन्दै सदनमार्फत सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभएको छ ।    प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकको विशेष समयमा बोल्दै उहाँहरुले स्वतन्त्रतापूर्वक जनतालाई बाँच्न पाउने सुरक्षाको वातावरण बनाउन ...

प्रश्न सोध्न नपाएको भन्दै काँगे्रसद्वारा संसद् बैठक बहिष्कार

प्रश्न सोध्न नपाएको भन्दै काँगे्रसद्वारा संसद् बैठक बहिष्कार

काठमाडौँ, १७ साउन  । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काँग्रेसले मन्त्रीलाई प्रश्न सोध्न र थप जिज्ञासा राख्न समय नपाएको भन्दै संसद् बैठक बहिष्कार गरेको छ ।    प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकमा गृहमन्त्री रामबहादुर थापा र परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले विशेष ...

प्रदेश नं १ को नाम खुम्बूवान राख्न माग

प्रदेश नं १ को नाम खुम्बूवान राख्न माग

विराटनगर, १७ साउन  । प्रदेश नं १ को नाम जातीय पहिचान र ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको आधारमा ‘खुम्बूवान प्रदेश’ राख्नुपर्ने मागसहित आज प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय विराटनगरमा एक ज्ञापनपत्र बुझाएको छ ।    खुम्बूवान राष्ट्रिय ...

कैलालीको लम्किचुहामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु

  कैलालीको लम्किचुहामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु

काठमाडौ  १७ साउन  । पूर्वपश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत कैलालीको लम्किचुहा नगरपालिका–८, गोप्चामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ।   नेपालगन्जदेखि धनगढी जाँदै गरेको से१ज ६३५ नम्बरको भ्यानले ठक्कर दिँदा अन्दाजी ५५ वर्षीय साइकल यात्रीको घटनास्थलमै मृत्यु ...

फिचर

एडीबीको सहयोगका आयोजनाबारे त्रिपक्षीय बैठक

एडीबीको सहयोगका आयोजनाबारे त्रिपक्षीय बैठक

काठमाडौ  १७ साउन .  एशियाली विकास बैँकको सहयोगमा नेपालमा सञ्चालित आयोजनाको स्थितिबारे समीक्षा गर्न बिहीबार काठमाडौँमा त्रिपक्षीय पोर्टफोलियो बैठकको आयोजना गरिएको छ।    कार्यक्रममा अर्थ सचिव राजन खनालले एडीबीको सहयोगका आयोजनाको प्रगति सन्तोषजनक रहे पनि आयोजनाका काम ...

प्रतिनिधिसभा मातहतका १० समिति गठन

प्रतिनिधिसभा मातहतका १० समिति गठन

 काठमाडौ  १७ साउन ।  प्रतिनिधिसभा मातहतका १० विषयगत समितिको गठन भएको छ। प्रतिनिधिसभाको बिहीबारको बैठकमा सभामुख कृष्णबहादुर महराले प्रस्तुत गरेको विषयगत समितिमा रहने सदस्यको नामलाई सभाले बहुमतले अनुमोदन गरेको थियो।   प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसको अवरोधका ...

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डद्धारा कक्षा १२ को परीक्षाफल सार्वजनिक

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डद्धारा कक्षा १२ को परीक्षाफल सार्वजनिक

भक्तपुर, १७ साउन । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड सानोथिमिले कक्षा १२ को नियमित तथा आंशिकतर्फका परीक्षार्थीको परीक्षाफल सार्वजनिक गरेको छ ।  परीक्षामा नियमिततर्फ दुई लाख ९९ हजार ६७५ परीक्षार्थी सहभागी भएकामा ३.६१ देखि ४ सम्म ल्याउने ...

गृहमन्त्री बादलसँग दक्षिण कोरीयाली राजदूतको शिष्टाचार भेट

गृहमन्त्री बादलसँग दक्षिण कोरीयाली राजदूतको शिष्टाचार भेट

काठमाडौँ, १७ साउन । गृहमन्त्री रामबहादुर थापा ‘बादल’सँग नेपालका लागि दक्षिण कोरियाका राजदूत पार्क योङ सिकले आज शिष्टाचार भेट गर्नुभएको छ । गृह मन्त्रालयमा भएको भेटमा नेपाल–दक्षिण कोरिया द्विपक्षीय सम्बन्ध, आपसी हित र सहकार्यका विषयमा ...

आरोप / प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गरौं : प्रधानमन्त्री ओली

आरोप / प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गरौं : प्रधानमन्त्री ओली

ललितपुर, १७ साउन : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रतिपक्षी दलले सरकारलाई आरोप÷प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ ।  तुलसीलाल स्मृति प्रतिष्ठानले आज यहाँ आयोजना गरेको ‘२१औँ तुलसीलाल स्मृति दिवस, नेपालको राजनीतिमा तुलसीलालको योगदान’ ...