समाचार

सुधारको संर्घषमा सेयर बजार: आपूर्ति व्यवस्थापन नै मुख्य चुनौति

राईजिङ्ग खबर | प्रकाशित मिति : २०७४ मङ्सिर ९ शनिबार | १४:२६

- नरेन्द्र चुँदाली

सुधारको संर्घषमा सेयर बजार: आपूर्ति व्यवस्थापन नै मुख्य चुनौति
काठमाडौ ९ मंसिर । पुँजी बजारमा यो साता पछिल्ला तीन कारोबारहरुमा सूचक हरियो देखियो। मंगलबार, बुधबार र बिहीबारका कारोबारहरुमा लगानीकर्ताहरुले केही राहतको महसुस गर्न पाएको देखिन्छ।
 
बिहीबार सूचकसँगै कारोबार रकममा पनि केही सुधार आएको देखिन्छ। बजारको भोल्युमअनुसार टर्नओभर भने सन्तोषजनक देखिँदैन। किनकि बजार पुँजीकरण र बजारको आकार अनुसार अहिले सूचकमा देखिएको सुधार र कारोबार रकम हेर्दा बजार बलियो बनिसक्यो भन्न सकिने अवस्था छैन।
 
गत वर्ष ऐतिहासिक १८८१ विन्दु चुमेर वियरिस लय समातेको सेयर बजार लामो समय उतावचढावपुर्ण क्षण पार गरिसक्दा पनि अपेक्षित सुधार आउन सकिरहेको छैन।
 
उच्चतम विन्दुमा बजार प्रवेश गरेका लगानीकर्ताहरु बजारमा देखिएको लामो वियरिस ट्रेण्डले थलिएका छन्। केही लगानीकर्ता घाटामै सेयर बेचेर बाहिरिए पनि बजारको लय सुधारिने आशमा आफ्नो पोर्टफोलियो होल्ड गरेर बसेका लगानीकर्ताको सङ्ख्या धेरै रहेको देखिन्छ।
 
अझ बजारको उच्च विन्दुमा सेयर खरिद गरेका लगानीकर्ताको पोर्टफोलियो हकप्रद र बोनस सेयर समायोजन गरेपछि पनि ‘लस’मा रहेको छ। तसर्थ बजारमा देखिएको ग्रिन सिग्नल ले उनीहरुलाई केही राहत मिले पनि बजारको गतिलाई हेर्दा तत्काल लगानी सुरक्षित गर्ने सम्भावना भने कम छ।
 
बजारमा घट्ने र बढ्ने चक्रलाई सामान्य मानिए पनि सामान्यतया सेयर बजारको सिजन मानिने वर्तमान समयमा बजारमा देखिएको मन्दीले धेरैलाई दवाव सृजना गरेको छ। कसिलो ब्याजमा मार्जिन लेण्डीङ लिएका लगानीकर्ताहरु अहिले ‘ट्रयाप’मा परेका छन्।
 
पछिल्लो विकसित राजनीतिक घटनाक्रमले पनि बजारलाई प्रभावित पारेको देखिन्छ। माओवादी केन्द्र र नेकपा एमाले लगायतका दलहरुले बलियो कम्युनिष्ट केन्द्र बनाउने दिर्घकालीन लक्ष्य सहित चुनावी तालमेलको घोषणा गरेपछि लगानीकर्ताहरु विच्किन पुगे। पुँजी बजारलाई कम्युनिष्ट नेतृत्वले लगाम लगाउँछ भन्ने हल्लाकै कारण लामो समय खस्किएको बजार झापाबाट केपी ओलीले आश्वस्त पार्न खोजेपछि केही सम्हालिएको थियो।
 
यद्यपी वामपन्थी नेतृत्वसँग बजारले देखाउने मनोविज्ञान तथ्यगत रहेको पाइँदैन। किनकि वामपन्थी पार्टीहरुका घोषणापत्र तथा योजनाहरुमा सेयर बजारलाई अंकुश लगाउने कुनै निती कार्यक्रमहरु छैनन्। बरु यस अघिका वामपन्थी सरकारको पालामै सेयर बजारमा फड्को आउने गरेको थियो।
 
पछिल्लो समय १८८१ को ऐतिहासिक रेकर्ड पनि केपी ओलीले सरकारको नेतृत्व गर्दा नै पुगेको थियो। त्यसकारण बजारमा देखिएको पछिल्लो वामपन्थी ‘फोविया’मा लगानीकर्ताको कमजोर मनोविज्ञानले भूमिका खेलेको देखिन्छ। त्यस्तै राष्ट्र बैंकले तरलता अभाव समाधान भयो भनेर भनिरहँदा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले सेयर कर्जा सहज रुपमा प्रवाह नगर्दा पनि त्यसको असर बजारमा परेको देखिन्छ।
 
त्यसैगरी ब्याजदरमा अपेक्षित कमी आउन नसक्दा चर्को ब्याजदरमा लगानी गर्न लगानीकर्ताहरु हच्किरहेका छन्। बजारमा अल्पकालीन लगानीकर्ता हावी हुनु, ठूला तथा संस्थागत लगानीकर्ताहरुले रक्षात्मक लगानी गर्नु, नया लगानीकर्ता भित्रिन नसक्नु, अनलाईन प्रणालीको समयावधि पछाडी धकेलिनु, मार्केट मेकरको अभाव, एनआरएनबाट लगानी गर्ने वातावरण बन्न नसक्नु जस्ता कारणहरुले पनि बजारमा उत्साह आउन सकेको छैन। लगानीकर्तामा सेयर शिक्षाको अभावले देखिएको अन्यौलता र कमजोर मनोविज्ञानले पनि बजारमा सकारात्मक वातावरण बन्न सकेको छैन।
 
तर बजारमा लामो समय प्यानीक अबस्था आउनुका पछाडि माग र आपूर्तिको असन्तुलन नै प्रमुख कारक तत्व रहेको पाइन्छ। राष्ट्र बैंक, बिमा समिति जस्ता नियामकहरुको पुँजीवृद्धि नीतिले सूचीकृत कम्पनीहरुबाट भारी मात्रामा हकप्रद, एफपिओ तथा बोनस सेयर वितरण गरेपछि बजारमा सेयरको सङ्ख्या धेरै गुणा बढेको छ।
 
लाखौँ कित्ता नयाँ सेयरहरु बजारमा थपिएका छन्। तर त्यसअनुसारको माग सृजना हुन सकिरहेको छैन। यसरी मागभन्दा आपूर्ति हावी हुँदा बजार स्वभाविक रुपमा कमजोर देखिएको छ।
 
बजारमा आपुर्तिको चाप बढी भएकोले पनि अहिले देखिएको सुधार धेरै टिक्न सक्ने स्पष्ट आधारहरु देखिएका छैनन्। बजार विस्तार अन्तरगत देशका मुख्य शहरहरुमा ब्रोकरका शाखाहरु खोलिए पनि ति पर्याप्त छैनन्। नियामकहरुबाट सेयर बजार सम्बन्धी जनचेतना जगाउने, सेयरमा लगानी गर्न प्रोत्साहन गर्ने जस्ता काम नहुँदा लगानीकर्ताहरु अलमलमा परेका छन्।
 
तसर्थ बजार बलियो बनाउनको निम्ति माग सृजना गर्ने काम सरकार तथा सरोकारवाला निकायको प्रमुख प्राथामिकतामा पर्नु जरुरी छ। जसको लागि देशैभरीबाट सेयर कारोबार गर्न सक्ने संयन्त्रको विकास गर्नु जरुरी छ।
 
स्वचालित प्रणाली लगायतका अन्य प्राविधिक, भौतिक तथा नीतिगत सुधारका काममा सरकारले चासो देखाउनै पर्छ। देश राजनीतिक परिवर्तनपछि आर्थिक समृद्धिको यात्रामा अगाडि बढीरहँदा पुँजी निर्माण तथा परिचालनको मुख्य चेम्बरको रुपमा रहेको पुँजी बजारको विकास, विस्तार र विविधिकरणमा सरकार गम्भिर बन्नुपर्ने देखिन्छ।
 
बजार घट्नु वा बढ्नु पुँजी बजारको सुन्दरता हो। त्यसैले बजार घट्दैमा आत्ति हाल्नुपर्ने त होइन। पछिल्लो समय बजार कमजोर बन्नुमा सहायक कारणहरु अरु देखिए पनि प्रमुख कारण अधिक आपुर्ति नै हो। त्यसकारण पनि अहिलेको सुधार दिर्घकालीन रुपमा अगाडि जान्छ भनेर भन्न सकिने अवस्था देखिँदैन। सुधारको संर्घषमा रहेको बजारमा अब नियामकको भरपर्दो उपस्थिति र सकृयताले मात्र टेवा मिल्न सक्ने देखिन्छ। सेतोपाटीबाट 

यसमा तपाइको मत

सम्बन्धीत सामाग्री

सान्जेनको २४ प्रतिशत साधारण सेयर खुल्दै

सान्जेनको २४ प्रतिशत साधारण सेयर खुल्दै

काठमाडौ २४ माघ ।  सान्जेन जलविद्युत कम्पनीले पहिलो चरणमा सञ्चय कोषका सञ्चयकर्ता, कोषका कर्मचारी, नेपाल विद्युत प्राधिकरण, चिलिमे जलविद्युत कम्पनी र कर्मचारीका लागि २४ प्रतिशत सेयर निश्कासन गर्ने भएको छ।   कम्पनीले ४९ प्रतिशत साधारण सेयरमध्ये सञ्चयकर्ता, ...

जानकारी

ट्वीटर

English News

No one should carry out activities hampering NA election: CEC Yadav

No one should carry out activities hampering NA election: CEC Yadav

Kathmandu, Jan 18 : Chief Election Commissioner Dr Ayodhee Prasad Yadav has urged all political parties to help give full shape to federal parliament by holding National Assembly election in a successful manner.    Inaugurating the election ...

Provincial chiefs and temporary capitals can be reviewed: Chair Oli

Provincial chiefs and temporary capitals can be reviewed: Chair Oli

Kathmandu, Jan 18 : CPN (UML) Chairman KP Sharma Oli has said that the appointment of provincial chiefs and declaration of temporary capitals by the incumbent government could be reviewed after formation of a new ...

Important phase of constitution implementation has been completed: PM

Important phase of constitution implementation has been completed: PM

Kathmandu, Jan 18  : Prime Minister and Nepali Congress president, Sher Bahadur Deuba has said that an important phase of the implementation of the constitution which was formulated under the Nepali Congress' leadership has been ...

space for add

साहित्य

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

‘थाहा छ रविन, कहिलेकाहीँ त यस्तो लाग्छ नि, मेरो भाग्यमा यो प्रेमस्रेम भन्ने चिज भावीले लेख्देकै छैन ।’   ‘किन ? संसारमा कस्ता–कस्ताको भाग्यमा बत्ती बलिराछ ।’   ‘त्यै बत्ती मेरोमा चैँ बलेन के ! यो कुलमान दाजुले सिंगै ...

फोटो फिचर

हिंसात्मक घटनामा संलग्न दोषीमाथि कारबाही गर्न सरकारसँग आग्रह

हिंसात्मक घटनामा संलग्न दोषीमाथि कारबाही गर्न सरकारसँग आग्रह

काठमाडौँ, १३ मंसिर ।  राष्ट्रिय मानवअधिकार आयोगले प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभाको दोस्रो चरणको निर्वाचनका क्रममा भइरहेका हिंसात्मक घटनामा संलग्न दोषीलाई कारबाही गर्न सरकारसँग आग्रह गरेको छ ।  आयोगका निमित्त सचिव यज्ञप्रसाद अधिकारीले आज एक प्रेस विज्ञप्ति जारी ...

शम्भुनाथ नपामा प्रमुख र उपप्रमुखमा नेपाली काँग्रेस विजयी

शम्भुनाथ नपामा प्रमुख र उपप्रमुखमा नेपाली काँग्रेस विजयी

राजविराज, ८ असोज । सप्तरीको शम्भुनाथ नगरपालिकाको प्रमुख र उपप्रमुखमा नेपाली काँग्रेस विजयी भएको छ । प्रमुख पदमा नेपाली काँग्रेसका उमेदवार योगेन्द्रप्रसाद चौधरीले दुई हजार ७७८ मत प्राप्त गरी विजयी हुनुभएको छ । उहाँको निकटतम ...

सिरहा नगरपालिकाको प्रमुखमा समाजवादी फोरमका यादव विजयी

सिरहा नगरपालिकाको प्रमुखमा समाजवादी फोरमका यादव विजयी

लहान, ८ असोज । सिरहा नगरपालिकाको प्रमुखमा संघीय समाजवादी फोरमका अशेश्वर यादव र उपप्रमुखमा नेकपा (एमाले)का डा नविता यादव विजयी हुनुभएको छ ।फोरमका अशेश्वर यादवले नौ हजार २३४ मत प्राप्त गर्नुभएको थियो भने उहाँका निकटतम ...

महोत्तरीको पिपरा गाउँपालिकामा राजपा नेपाल विजयी

महोत्तरीको पिपरा गाउँपालिकामा राजपा नेपाल विजयी

महोतरी ८ असोज । महोत्तरी जिल्लाको पिपरा गाउँपालिकाको अध्यक्ष र उपाध्यक्ष दुवै पदमा राजपा नेपाल विजयी भएको छ । निर्वाचन अधिकृत युवराज महतका अनुसार पिपरा गाउँपालिकाको अध्यक्ष पदमा राजपा नेपालका विनोदकुमार चौधरी र उपाध्यक्ष पदमा ...

सप्तरीको खडक नगरपालिकाको प्रमुखमा समाजवादी फोरम विजयी

सप्तरीको खडक नगरपालिकाको प्रमुखमा समाजवादी फोरम विजयी

राजविराज, ८ असोज । सप्तरीको खडक नगरपालिकाको प्रमुखमा संघीय समाजवादी फोरम नेपाल र उपप्रमुखमा नेपाली काँग्रेस विजयी भएको छ ।  शनिबार राति अबेर सम्पन्न मत परिणामअनुसार प्रमुख पदमा संघीय फोरम नेपालका हेमायु हकले तीन हजार ...

फिचर

गरिबी निवारणका लागि लघु उद्यम विकास कार्यक्रम

गरिबी निवारणका लागि लघु उद्यम विकास कार्यक्रम

रोल्पा, २८ माघ । मानव अधिकार सचेतन केन्द्र (हुरेक) रोल्पाले गरिबी निवारणका लागि जिल्लामा लघु उद्यम विकास कार्यक्रम सञ्चालनमा ल्याएको छ ।  एक नगरपालिका र सात गाउँपालिका गरी जिल्लाका आठ स्थानमा यो कार्यक्रम सञ्चालनमा रहेको ...

भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्दा महाअभियोगको मुद्दा : पूर्व प्रन्या कार्की

भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्दा महाअभियोगको मुद्दा :  पूर्व प्रन्या कार्की

विराटनगर, २७ माघ  । सर्वोच्च अदालतका पूर्व प्रधानन्यायाधीश श्रीमती सुशीला कार्कीले स्वच्छ न्याय प्रणााली र भ्रष्टाचारविरुद्ध लड्दा आफूले महाअभियोगको मुद्दा खेप्नुपरेको बताउनुभएको छ । उहाँले मोरङ जिल्ला समन्वय समिति, नारी विकास संघ र एक्सन एडद्वारा संयुक्तरुपमा ...

एफटिआइआईको तालीम लिन भारत जाँदै २० कलाकार

एफटिआइआईको तालीम लिन भारत जाँदै २० कलाकार

काठमाडौँ, २७ माघ । नेपाली चलचित्र क्षेत्रका विविध विधामा ख्यातिप्राप्त २० जना कलाकार भारतमा कलाकारितासम्बन्धी तालीम लिँदै छन् । यही माघ २९ देखि फागुन १९ सम्म भारतको पुनेमा फिल्म एन्ड टेलिभिजन इन्स्टिच्युट अफ इन्डिया ९एफटिआइआई०ले ...

पार्टीलाई वैचारिक पुनःजागरण दिनुपर्ने : नेता केसी

पार्टीलाई वैचारिक पुनःजागरण दिनुपर्ने  :  नेता केसी

काठमाडौँ, २७ माघ  । नेपाली काँग्रेसका केन्द्रीय सदस्य अर्जुननरसिंह केसीले नेपाली काँग्रेसभित्र नीतिगत तथा संस्थागत संरचनामा कहाँ त्रुटि छ त्यसलाई केलाएर सच्याउनुपर्ने बताउनुभएको छ । नेका धनकुटा–काठमाडौँ सम्पर्क मञ्चले काँग्रेसका पूर्वसभापति सुशील कोइरालाको दोस्रो तथा शहीद ...

उपत्यकाबाट ४६ मेट्रिक टन फोहर व्यवस्थापन

उपत्यकाबाट ४६ मेट्रिक टन फोहर व्यवस्थापन

काठमाडौँ, २७ माघ । उपत्यकाका नदी र चक्रपथ सफाइ गरी ४६ मेट्रिक टन फोहर व्यवस्थापन गरियो । वाग्मती सफाइ महाअभियानको २४८औँ हप्तामा आज गुह्येश्वरी मन्दिरअघिको वाग्मती नदी क्षेत्रमा सफाइ गरी दुई मेट्रिक टन फोहर व्यवस्थापन ...