समाचार

सुधारको संर्घषमा सेयर बजार: आपूर्ति व्यवस्थापन नै मुख्य चुनौति

राईजिङ्ग खबर | प्रकाशित मिति : २०७४ मङ्सिर ९ शनिबार | १४:२६

- नरेन्द्र चुँदाली

सुधारको संर्घषमा सेयर बजार: आपूर्ति व्यवस्थापन नै मुख्य चुनौति
काठमाडौ ९ मंसिर । पुँजी बजारमा यो साता पछिल्ला तीन कारोबारहरुमा सूचक हरियो देखियो। मंगलबार, बुधबार र बिहीबारका कारोबारहरुमा लगानीकर्ताहरुले केही राहतको महसुस गर्न पाएको देखिन्छ।
 
बिहीबार सूचकसँगै कारोबार रकममा पनि केही सुधार आएको देखिन्छ। बजारको भोल्युमअनुसार टर्नओभर भने सन्तोषजनक देखिँदैन। किनकि बजार पुँजीकरण र बजारको आकार अनुसार अहिले सूचकमा देखिएको सुधार र कारोबार रकम हेर्दा बजार बलियो बनिसक्यो भन्न सकिने अवस्था छैन।
 
गत वर्ष ऐतिहासिक १८८१ विन्दु चुमेर वियरिस लय समातेको सेयर बजार लामो समय उतावचढावपुर्ण क्षण पार गरिसक्दा पनि अपेक्षित सुधार आउन सकिरहेको छैन।
 
उच्चतम विन्दुमा बजार प्रवेश गरेका लगानीकर्ताहरु बजारमा देखिएको लामो वियरिस ट्रेण्डले थलिएका छन्। केही लगानीकर्ता घाटामै सेयर बेचेर बाहिरिए पनि बजारको लय सुधारिने आशमा आफ्नो पोर्टफोलियो होल्ड गरेर बसेका लगानीकर्ताको सङ्ख्या धेरै रहेको देखिन्छ।
 
अझ बजारको उच्च विन्दुमा सेयर खरिद गरेका लगानीकर्ताको पोर्टफोलियो हकप्रद र बोनस सेयर समायोजन गरेपछि पनि ‘लस’मा रहेको छ। तसर्थ बजारमा देखिएको ग्रिन सिग्नल ले उनीहरुलाई केही राहत मिले पनि बजारको गतिलाई हेर्दा तत्काल लगानी सुरक्षित गर्ने सम्भावना भने कम छ।
 
बजारमा घट्ने र बढ्ने चक्रलाई सामान्य मानिए पनि सामान्यतया सेयर बजारको सिजन मानिने वर्तमान समयमा बजारमा देखिएको मन्दीले धेरैलाई दवाव सृजना गरेको छ। कसिलो ब्याजमा मार्जिन लेण्डीङ लिएका लगानीकर्ताहरु अहिले ‘ट्रयाप’मा परेका छन्।
 
पछिल्लो विकसित राजनीतिक घटनाक्रमले पनि बजारलाई प्रभावित पारेको देखिन्छ। माओवादी केन्द्र र नेकपा एमाले लगायतका दलहरुले बलियो कम्युनिष्ट केन्द्र बनाउने दिर्घकालीन लक्ष्य सहित चुनावी तालमेलको घोषणा गरेपछि लगानीकर्ताहरु विच्किन पुगे। पुँजी बजारलाई कम्युनिष्ट नेतृत्वले लगाम लगाउँछ भन्ने हल्लाकै कारण लामो समय खस्किएको बजार झापाबाट केपी ओलीले आश्वस्त पार्न खोजेपछि केही सम्हालिएको थियो।
 
यद्यपी वामपन्थी नेतृत्वसँग बजारले देखाउने मनोविज्ञान तथ्यगत रहेको पाइँदैन। किनकि वामपन्थी पार्टीहरुका घोषणापत्र तथा योजनाहरुमा सेयर बजारलाई अंकुश लगाउने कुनै निती कार्यक्रमहरु छैनन्। बरु यस अघिका वामपन्थी सरकारको पालामै सेयर बजारमा फड्को आउने गरेको थियो।
 
पछिल्लो समय १८८१ को ऐतिहासिक रेकर्ड पनि केपी ओलीले सरकारको नेतृत्व गर्दा नै पुगेको थियो। त्यसकारण बजारमा देखिएको पछिल्लो वामपन्थी ‘फोविया’मा लगानीकर्ताको कमजोर मनोविज्ञानले भूमिका खेलेको देखिन्छ। त्यस्तै राष्ट्र बैंकले तरलता अभाव समाधान भयो भनेर भनिरहँदा बैंक तथा वित्तीय संस्थाहरुले सेयर कर्जा सहज रुपमा प्रवाह नगर्दा पनि त्यसको असर बजारमा परेको देखिन्छ।
 
त्यसैगरी ब्याजदरमा अपेक्षित कमी आउन नसक्दा चर्को ब्याजदरमा लगानी गर्न लगानीकर्ताहरु हच्किरहेका छन्। बजारमा अल्पकालीन लगानीकर्ता हावी हुनु, ठूला तथा संस्थागत लगानीकर्ताहरुले रक्षात्मक लगानी गर्नु, नया लगानीकर्ता भित्रिन नसक्नु, अनलाईन प्रणालीको समयावधि पछाडी धकेलिनु, मार्केट मेकरको अभाव, एनआरएनबाट लगानी गर्ने वातावरण बन्न नसक्नु जस्ता कारणहरुले पनि बजारमा उत्साह आउन सकेको छैन। लगानीकर्तामा सेयर शिक्षाको अभावले देखिएको अन्यौलता र कमजोर मनोविज्ञानले पनि बजारमा सकारात्मक वातावरण बन्न सकेको छैन।
 
तर बजारमा लामो समय प्यानीक अबस्था आउनुका पछाडि माग र आपूर्तिको असन्तुलन नै प्रमुख कारक तत्व रहेको पाइन्छ। राष्ट्र बैंक, बिमा समिति जस्ता नियामकहरुको पुँजीवृद्धि नीतिले सूचीकृत कम्पनीहरुबाट भारी मात्रामा हकप्रद, एफपिओ तथा बोनस सेयर वितरण गरेपछि बजारमा सेयरको सङ्ख्या धेरै गुणा बढेको छ।
 
लाखौँ कित्ता नयाँ सेयरहरु बजारमा थपिएका छन्। तर त्यसअनुसारको माग सृजना हुन सकिरहेको छैन। यसरी मागभन्दा आपूर्ति हावी हुँदा बजार स्वभाविक रुपमा कमजोर देखिएको छ।
 
बजारमा आपुर्तिको चाप बढी भएकोले पनि अहिले देखिएको सुधार धेरै टिक्न सक्ने स्पष्ट आधारहरु देखिएका छैनन्। बजार विस्तार अन्तरगत देशका मुख्य शहरहरुमा ब्रोकरका शाखाहरु खोलिए पनि ति पर्याप्त छैनन्। नियामकहरुबाट सेयर बजार सम्बन्धी जनचेतना जगाउने, सेयरमा लगानी गर्न प्रोत्साहन गर्ने जस्ता काम नहुँदा लगानीकर्ताहरु अलमलमा परेका छन्।
 
तसर्थ बजार बलियो बनाउनको निम्ति माग सृजना गर्ने काम सरकार तथा सरोकारवाला निकायको प्रमुख प्राथामिकतामा पर्नु जरुरी छ। जसको लागि देशैभरीबाट सेयर कारोबार गर्न सक्ने संयन्त्रको विकास गर्नु जरुरी छ।
 
स्वचालित प्रणाली लगायतका अन्य प्राविधिक, भौतिक तथा नीतिगत सुधारका काममा सरकारले चासो देखाउनै पर्छ। देश राजनीतिक परिवर्तनपछि आर्थिक समृद्धिको यात्रामा अगाडि बढीरहँदा पुँजी निर्माण तथा परिचालनको मुख्य चेम्बरको रुपमा रहेको पुँजी बजारको विकास, विस्तार र विविधिकरणमा सरकार गम्भिर बन्नुपर्ने देखिन्छ।
 
बजार घट्नु वा बढ्नु पुँजी बजारको सुन्दरता हो। त्यसैले बजार घट्दैमा आत्ति हाल्नुपर्ने त होइन। पछिल्लो समय बजार कमजोर बन्नुमा सहायक कारणहरु अरु देखिए पनि प्रमुख कारण अधिक आपुर्ति नै हो। त्यसकारण पनि अहिलेको सुधार दिर्घकालीन रुपमा अगाडि जान्छ भनेर भन्न सकिने अवस्था देखिँदैन। सुधारको संर्घषमा रहेको बजारमा अब नियामकको भरपर्दो उपस्थिति र सकृयताले मात्र टेवा मिल्न सक्ने देखिन्छ। सेतोपाटीबाट 

यसमा तपाइको मत

सम्बन्धीत सामाग्री

सान्जेनको २४ प्रतिशत साधारण सेयर खुल्दै

सान्जेनको २४ प्रतिशत साधारण सेयर खुल्दै

काठमाडौ २४ माघ ।  सान्जेन जलविद्युत कम्पनीले पहिलो चरणमा सञ्चय कोषका सञ्चयकर्ता, कोषका कर्मचारी, नेपाल विद्युत प्राधिकरण, चिलिमे जलविद्युत कम्पनी र कर्मचारीका लागि २४ प्रतिशत सेयर निश्कासन गर्ने भएको छ।   कम्पनीले ४९ प्रतिशत साधारण सेयरमध्ये सञ्चयकर्ता, ...

जानकारी

ट्वीटर

English News

Stern action against murderers and criminals: Home Minister Thapa

Stern action against murderers and criminals: Home Minister Thapa

Kathmandu, Aug 2 : Minister for Home Affairs Ram Bahadur Thapa has said that serious attention of the government was drawn towards the rape and murder of a girl in Kanchanpur as well as attack ...

No reason to boycott House: Speaker Mahara

No reason to boycott House: Speaker Mahara

Kathmandu, Aug 2 Speaker Krishna Bahadur Mahara has said there was no reason in terms of subject for the Nepali Congress to boycott the House of Representatives.  In response to a question on running the House ...

Govt planning basic health policy: DPM Yadav

Govt planning basic health policy: DPM Yadav

Janakpurdham, Aug 2 (RSS): Deputy Prime Minister and Minister for Health and Population, Upendra Yadav, has said the government was planning to formulate a basic health policy.  During a discussion organized by Janakpur Hospital here Thursday, ...

space for add

साहित्य

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

‘थाहा छ रविन, कहिलेकाहीँ त यस्तो लाग्छ नि, मेरो भाग्यमा यो प्रेमस्रेम भन्ने चिज भावीले लेख्देकै छैन ।’   ‘किन ? संसारमा कस्ता–कस्ताको भाग्यमा बत्ती बलिराछ ।’   ‘त्यै बत्ती मेरोमा चैँ बलेन के ! यो कुलमान दाजुले सिंगै ...

फोटो फिचर

विदुर नगरपालिका द्धारा एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती

विदुर नगरपालिका द्धारा एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती

नुवाकोट, १७ साउन  । विदुर नगरपालिकाले एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती गरेको छ ।  बुधबार प्रकाशित गरेको स्थानीय राजपत्रमा नगरपालिकाको अर्थसम्बन्धी प्रस्तावलाई कार्यान्वयन गर्न बनेको ऐन अनुसार नगरपालिकाले लगाउने भनी तय गरेको एकीकृत सम्पत्ति करको ...

महिला हिंसाका घटनाका सम्बन्धमा सरकारको ध्यानाकर्षण

महिला हिंसाका घटनाका सम्बन्धमा सरकारको ध्यानाकर्षण

काठमाडौँ, १७ साउन ।  प्रतिनिधिसभाका सांसदहरुले पछिल्लो समय मुलुकका विभिन्न भागमा महिला हिंसाका घटना बढेको भन्दै सदनमार्फत सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभएको छ ।    प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकको विशेष समयमा बोल्दै उहाँहरुले स्वतन्त्रतापूर्वक जनतालाई बाँच्न पाउने सुरक्षाको वातावरण बनाउन ...

प्रश्न सोध्न नपाएको भन्दै काँगे्रसद्वारा संसद् बैठक बहिष्कार

प्रश्न सोध्न नपाएको भन्दै काँगे्रसद्वारा संसद् बैठक बहिष्कार

काठमाडौँ, १७ साउन  । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काँग्रेसले मन्त्रीलाई प्रश्न सोध्न र थप जिज्ञासा राख्न समय नपाएको भन्दै संसद् बैठक बहिष्कार गरेको छ ।    प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकमा गृहमन्त्री रामबहादुर थापा र परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले विशेष ...

प्रदेश नं १ को नाम खुम्बूवान राख्न माग

प्रदेश नं १ को नाम खुम्बूवान राख्न माग

विराटनगर, १७ साउन  । प्रदेश नं १ को नाम जातीय पहिचान र ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको आधारमा ‘खुम्बूवान प्रदेश’ राख्नुपर्ने मागसहित आज प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय विराटनगरमा एक ज्ञापनपत्र बुझाएको छ ।    खुम्बूवान राष्ट्रिय ...

कैलालीको लम्किचुहामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु

  कैलालीको लम्किचुहामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु

काठमाडौ  १७ साउन  । पूर्वपश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत कैलालीको लम्किचुहा नगरपालिका–८, गोप्चामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ।   नेपालगन्जदेखि धनगढी जाँदै गरेको से१ज ६३५ नम्बरको भ्यानले ठक्कर दिँदा अन्दाजी ५५ वर्षीय साइकल यात्रीको घटनास्थलमै मृत्यु ...

फिचर

एडीबीको सहयोगका आयोजनाबारे त्रिपक्षीय बैठक

एडीबीको सहयोगका आयोजनाबारे त्रिपक्षीय बैठक

काठमाडौ  १७ साउन .  एशियाली विकास बैँकको सहयोगमा नेपालमा सञ्चालित आयोजनाको स्थितिबारे समीक्षा गर्न बिहीबार काठमाडौँमा त्रिपक्षीय पोर्टफोलियो बैठकको आयोजना गरिएको छ।    कार्यक्रममा अर्थ सचिव राजन खनालले एडीबीको सहयोगका आयोजनाको प्रगति सन्तोषजनक रहे पनि आयोजनाका काम ...

प्रतिनिधिसभा मातहतका १० समिति गठन

प्रतिनिधिसभा मातहतका १० समिति गठन

 काठमाडौ  १७ साउन ।  प्रतिनिधिसभा मातहतका १० विषयगत समितिको गठन भएको छ। प्रतिनिधिसभाको बिहीबारको बैठकमा सभामुख कृष्णबहादुर महराले प्रस्तुत गरेको विषयगत समितिमा रहने सदस्यको नामलाई सभाले बहुमतले अनुमोदन गरेको थियो।   प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसको अवरोधका ...

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डद्धारा कक्षा १२ को परीक्षाफल सार्वजनिक

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डद्धारा कक्षा १२ को परीक्षाफल सार्वजनिक

भक्तपुर, १७ साउन । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड सानोथिमिले कक्षा १२ को नियमित तथा आंशिकतर्फका परीक्षार्थीको परीक्षाफल सार्वजनिक गरेको छ ।  परीक्षामा नियमिततर्फ दुई लाख ९९ हजार ६७५ परीक्षार्थी सहभागी भएकामा ३.६१ देखि ४ सम्म ल्याउने ...

गृहमन्त्री बादलसँग दक्षिण कोरीयाली राजदूतको शिष्टाचार भेट

गृहमन्त्री बादलसँग दक्षिण कोरीयाली राजदूतको शिष्टाचार भेट

काठमाडौँ, १७ साउन । गृहमन्त्री रामबहादुर थापा ‘बादल’सँग नेपालका लागि दक्षिण कोरियाका राजदूत पार्क योङ सिकले आज शिष्टाचार भेट गर्नुभएको छ । गृह मन्त्रालयमा भएको भेटमा नेपाल–दक्षिण कोरिया द्विपक्षीय सम्बन्ध, आपसी हित र सहकार्यका विषयमा ...

आरोप / प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गरौं : प्रधानमन्त्री ओली

आरोप / प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गरौं : प्रधानमन्त्री ओली

ललितपुर, १७ साउन : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रतिपक्षी दलले सरकारलाई आरोप÷प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ ।  तुलसीलाल स्मृति प्रतिष्ठानले आज यहाँ आयोजना गरेको ‘२१औँ तुलसीलाल स्मृति दिवस, नेपालको राजनीतिमा तुलसीलालको योगदान’ ...