समाचार

कार बोकेको शक्तिशाली रकेट अन्तरिक्षमा, प्रक्षेपणकर्ताले भने- अहिलेसम्मका वजनदार रकेटहरुको खेल खत्तम!

राईजिङ्ग खबर | प्रकाशित मिति : २०७४ माघ २४ बुधबार | १४:१७

कार बोकेको शक्तिशाली रकेट अन्तरिक्षमा, प्रक्षेपणकर्ताले भने- अहिलेसम्मका वजनदार रकेटहरुको खेल खत्तम!
फ्लोरिडा- उद्यमी एलोन मस्कले कारसहितको आफ्नो नयाँ रकेट फाल्कोन हेभीलाई केनेडी स्पेस सेन्टरबाट प्रक्षेपण गरेका छन्।
 
हालसम्मकै विशाल भारवहन क्षमता तथा शक्तिशाली सटल सिस्टम भएको उक्त रकेट कुनै प्रतिरोधबिना एटलान्टिक महासागरस्थित स्पेस सेन्टरबाट मंगलबार प्रक्षेपण भएको हो। प्रक्षेपण अगाडि रकेटको जोखिमको अवस्था जाँच गर्न परीक्षण उडान गरिएको थियो।
 
सो रकेट अन्तरिक्षमा पुगेर मंगल ग्रहको कक्षमा घुमिरहेको छ।
 
दि स्पेस एक्सका प्रमुख मस्कले विकास गरिएको नयाँ रकेटको प्रक्षेपण सफल हुने सम्भावना झन्डै ५०/५० प्रतिशत रहेकाले चुनौतीपूर्ण भएको बताएका थिए।
 
प्रक्षेपण सफल भएपछि प्रतिक्रिया दिँदै उनले भने, ‘रकेट प्रक्षेपण गर्दा मैले लन्चिङ प्याडमा हुने विशाल विस्फोट मात्रै देखेको थिएँ। तर, यो सफल भएपछि प्रक्षेपणको बेलाको विशाल विस्फोटभन्दा बढी खुसी मिलेको छ।’
 
 
 
'फाल्कोन हेभी' रकेटले सफलता हात पारेसँगै यो हालसम्मकै प्रक्षेपण गरिएकामध्ये धेरै भारवहन क्षमता भएको रकेटमा सूचित भएको छ।
 
सो रकेटको निर्माण पृथ्वीको तल्लो अर्विटमा ६४ टन भारवहन गर्न सक्नेगरी बनाइएको छ, जसको तौल लन्डनका ५ वटा दुई तले बस बराबरको छ।
 
मस्कका अनुसार, यो किसिमको प्रदर्शन संसारको सबैभन्दा शक्तिशाली रकेट ‘डेल्टा आइभी हेभी’ को तुलनामा केही बढी हो, तर लागत भने त्यसको तुलनामा एक तिहाई मात्रै हो।
 
उक्त रकेटको निर्माण गर्नु मंगल ग्रहमा कार र डमीलाई पठाउनु रहेको मस्कले बताएका छन्। सो अनुसन्धानात्मक तथा महत्वाकांक्षी योजनाअन्तर्गत उनले आफ्नो चेरी (रातो) रंगको सानो र पुरानो टेस्ला कारलाई अन्तरिक्षमा पठाएका हुन्।
 
 
 
सो कार चालकको सिटमा एक डमीलाई बसाइएको तथा कारमा एक रेडियो समेत फिट गरिएको छ। जसमा डेभिड बोइको गीत बजाइएको थियो।
 
उडानका क्रममा सबै चरण सफलतापूर्वक पार भए पनि प्रक्षेपणपछि करिब साढे ६ घन्टासम्म कुनै सूचना प्राप्त भएन। तर, कार र यसमा राखिएको डमीलाई सूर्यको वरिपरि रहेको अण्डाकार कक्ष (जो मंगल ग्रहभन्दा धेरै टाढा थियो) मा सफलतापूर्वक छाडिएको थियो।
 
रकेटमा रहेका २ वटा तल्लो हिस्सा (बुस्टर हेड) भने फ्लोरिडाको दक्षिण केनेडीमा तोकिएकै समयमा एकैसाथ अवतरण भएका थिए।
 
 
 
सो अवतरणपछि मस्कले भने, ‘वास्तवमै यो अपूर्व घटना हो, साँच्चै यस्तो रोमाञ्चक दृश्य सायदै देखेको थिएँ।'
 
तेस्रो बुस्टर समुद्रबाट केही सय किलोमिटरको दूरीमा बनाइएको एक ड्रोन विमानमा आएर बस्नुपर्ने थियो। तर, यसलाई ड्रोनसम्म पुर्या उने इन्धनको अभाव भएपछि करिब ५ सय किलोमिटर प्रतिघन्टाको दरले जमिनतर्फ आइरहेको सो बुस्टरलाई समुद्रमै नष्ट गरिएको थियो।
 
रकेट ७ माइल प्रतिघन्टाका दरले ४ सय मिलियन किलोमिटरको यात्रा तय गर्दै मंगल ग्रहको कक्षमा पुगेको थियो।
 
 
 
सो रकेटको सफल र शक्तिशाली प्रक्षेपणबाट मस्क तथा उनको स्पेस एक्स कम्पनीलाई नयाँ सम्भावनाबारे अध्ययन गर्न बाटो फराकिलो बनेको छ। रकेटको प्रक्षेपणले अमेरिकी हवाई सेना तथा गुप्तचर एजेन्सीले प्रगोग गर्ने ठूला भनिएका भू–उपग्रहलाई समेत पछाडि पारिदिएको दाबी गरिएको छ।
 
यस्ता अन्तरिक्षयानलाई मंगल ग्रहको सतहमा पुग्न, बाहिरी ग्रहहरु बृहस्पति, शनि तथा तिनका उपग्रहसम्म पुग्न पनि प्रयोग गर्न सकिने बताइएको छ।
 
सो प्रक्षेपण सफल भएसँगै बुधबार बिहान मस्कले भनेका छन्, ‘फाल्कोन हेभीको सफल प्रक्षेपणपछि अन्य सबै वजनदार रकेटहरुको खेल खत्तम भएको छ!’
 
 
 
अन्तरिक्षमा कुकुरदेखि गल्फ बलसम्म
 
मस्कले आफ्नो कार पठाउनुअघि विभिन्न सजीव तथा निर्जीव वस्तुले पनि अन्तरिक्षको यात्रा गरिसकेका छन्।
 
गत जनवरी २१ मा निकै ठूलो आकारको डिस्को बललाई अन्तरिक्षमा पठाइएको थियो। न्युजिल्यान्डको अन्तरिक्ष कम्पनी रकेट ल्याबले पृथ्वीको कक्षमा घुम्नेगरी सो बल प्रक्षेपण गरेको थियो। ३ फिट चौडाइ रहेको सो बललाई 'ह्युमानिटी बल' नाम दिइएको थियो। कार्बन फाइबरबाट बनेको सो बलमा ६५ वटा पारदर्शी प्यानल जडान गरिएको छ। 
 
युरी गागरिनबाट सुरु भएको अन्तरिक्ष यात्रीको सूचीमा पछिल्लो समय क्यानडाका कलाकार जेम्स दोहन पनि सामेल भएका छन्।
 
अन्तरिक्षमा पुग्ने पहिलो जनावर लाइका नामको कुकुर हो। सन् १९५७ मा रुसको मस्कोबाट प्रक्षेपण गरिएको सो रकेट अत्यधिक तापक्रमका कारण पृथ्वीमा फर्कन असफल भएको थियो।
 
त्यसपछि गल्फ बललाई चन्द्रमाको सतहमा पठाइएको थियो। सन् १९७१ मा एपोलो–१४ यानमा अन्तरिक्षयात्री अलान सेफर्डले सो बललाई चन्द्रमामा प्रक्षेपण गरेका थिए।
 
अचम्मको कुरा त मासु र आलुबाट बनाइएको पाइ (समोसा जस्तै खाने परिकार) लाई समेत पृथ्वीको दोस्रो वायुमण्डलीय तह 'स्ट्राटोस्फेयर'मा पुर्यााइएको छ। यसलाई मौसमी बेलुनको सहयोगमा सन् २०१६ मा त्यसतर्फ पठाइएको थियो। 
 
(यो आलेख बिबिसीका लागि विज्ञान संवाददाता जोनाथन अमोसले तयार पारेका हुन्।)
अनुवादः विमर्श कँडेल

यसमा तपाइको मत

सम्बन्धीत सामाग्री

मोदी जालान त इमरान खानको सपथमा पाकिस्तान ?

मोदी जालान त इमरान खानको सपथमा पाकिस्तान ?

 काठमाडौ  १७ साउन . पाकिस्तानले नयाँ प्रधानमन्त्री इमरान खानको शपथग्रहण समारोहमा दक्षिण एशियाली क्षेत्रीय सहयोग संगठन (सार्क) का सरकार प्रमुखहरुलाई निम्तो दिने तयारी गरेको छ।   पाकिस्तान र भारतका सञ्चार माध्यमहरुले अगस्ट ११ मा हुने भनिएको शपथग्रहणमा ...

जानकारी

ट्वीटर

English News

Stern action against murderers and criminals: Home Minister Thapa

Stern action against murderers and criminals: Home Minister Thapa

Kathmandu, Aug 2 : Minister for Home Affairs Ram Bahadur Thapa has said that serious attention of the government was drawn towards the rape and murder of a girl in Kanchanpur as well as attack ...

No reason to boycott House: Speaker Mahara

No reason to boycott House: Speaker Mahara

Kathmandu, Aug 2 Speaker Krishna Bahadur Mahara has said there was no reason in terms of subject for the Nepali Congress to boycott the House of Representatives.  In response to a question on running the House ...

Govt planning basic health policy: DPM Yadav

Govt planning basic health policy: DPM Yadav

Janakpurdham, Aug 2 (RSS): Deputy Prime Minister and Minister for Health and Population, Upendra Yadav, has said the government was planning to formulate a basic health policy.  During a discussion organized by Janakpur Hospital here Thursday, ...

space for add

साहित्य

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

अनि म बिहे नै नगरी मरेँ भने नि ?

‘थाहा छ रविन, कहिलेकाहीँ त यस्तो लाग्छ नि, मेरो भाग्यमा यो प्रेमस्रेम भन्ने चिज भावीले लेख्देकै छैन ।’   ‘किन ? संसारमा कस्ता–कस्ताको भाग्यमा बत्ती बलिराछ ।’   ‘त्यै बत्ती मेरोमा चैँ बलेन के ! यो कुलमान दाजुले सिंगै ...

फोटो फिचर

विदुर नगरपालिका द्धारा एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती

विदुर नगरपालिका द्धारा एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती

नुवाकोट, १७ साउन  । विदुर नगरपालिकाले एकीकृत सम्पत्ति करको दर कटौती गरेको छ ।  बुधबार प्रकाशित गरेको स्थानीय राजपत्रमा नगरपालिकाको अर्थसम्बन्धी प्रस्तावलाई कार्यान्वयन गर्न बनेको ऐन अनुसार नगरपालिकाले लगाउने भनी तय गरेको एकीकृत सम्पत्ति करको ...

महिला हिंसाका घटनाका सम्बन्धमा सरकारको ध्यानाकर्षण

महिला हिंसाका घटनाका सम्बन्धमा सरकारको ध्यानाकर्षण

काठमाडौँ, १७ साउन ।  प्रतिनिधिसभाका सांसदहरुले पछिल्लो समय मुलुकका विभिन्न भागमा महिला हिंसाका घटना बढेको भन्दै सदनमार्फत सरकारको ध्यानाकर्षण गराउनुभएको छ ।    प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकको विशेष समयमा बोल्दै उहाँहरुले स्वतन्त्रतापूर्वक जनतालाई बाँच्न पाउने सुरक्षाको वातावरण बनाउन ...

प्रश्न सोध्न नपाएको भन्दै काँगे्रसद्वारा संसद् बैठक बहिष्कार

प्रश्न सोध्न नपाएको भन्दै काँगे्रसद्वारा संसद् बैठक बहिष्कार

काठमाडौँ, १७ साउन  । प्रमुख प्रतिपक्षी दल नेपाली काँग्रेसले मन्त्रीलाई प्रश्न सोध्न र थप जिज्ञासा राख्न समय नपाएको भन्दै संसद् बैठक बहिष्कार गरेको छ ।    प्रतिनिधिसभाको आजको बैठकमा गृहमन्त्री रामबहादुर थापा र परराष्ट्रमन्त्री प्रदीपकुमार ज्ञवालीले विशेष ...

प्रदेश नं १ को नाम खुम्बूवान राख्न माग

प्रदेश नं १ को नाम खुम्बूवान राख्न माग

विराटनगर, १७ साउन  । प्रदेश नं १ को नाम जातीय पहिचान र ऐतिहासिक पृष्ठभूमिको आधारमा ‘खुम्बूवान प्रदेश’ राख्नुपर्ने मागसहित आज प्रदेश नं १ का मुख्यमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद्को कार्यालय विराटनगरमा एक ज्ञापनपत्र बुझाएको छ ।    खुम्बूवान राष्ट्रिय ...

कैलालीको लम्किचुहामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु

  कैलालीको लम्किचुहामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु

काठमाडौ  १७ साउन  । पूर्वपश्चिम राजमार्ग अन्तर्गत कैलालीको लम्किचुहा नगरपालिका–८, गोप्चामा भ्यानको ठक्करबाट १ जनाको घटनास्थलमै मृत्यु भएको छ।   नेपालगन्जदेखि धनगढी जाँदै गरेको से१ज ६३५ नम्बरको भ्यानले ठक्कर दिँदा अन्दाजी ५५ वर्षीय साइकल यात्रीको घटनास्थलमै मृत्यु ...

फिचर

एडीबीको सहयोगका आयोजनाबारे त्रिपक्षीय बैठक

एडीबीको सहयोगका आयोजनाबारे त्रिपक्षीय बैठक

काठमाडौ  १७ साउन .  एशियाली विकास बैँकको सहयोगमा नेपालमा सञ्चालित आयोजनाको स्थितिबारे समीक्षा गर्न बिहीबार काठमाडौँमा त्रिपक्षीय पोर्टफोलियो बैठकको आयोजना गरिएको छ।    कार्यक्रममा अर्थ सचिव राजन खनालले एडीबीको सहयोगका आयोजनाको प्रगति सन्तोषजनक रहे पनि आयोजनाका काम ...

प्रतिनिधिसभा मातहतका १० समिति गठन

प्रतिनिधिसभा मातहतका १० समिति गठन

 काठमाडौ  १७ साउन ।  प्रतिनिधिसभा मातहतका १० विषयगत समितिको गठन भएको छ। प्रतिनिधिसभाको बिहीबारको बैठकमा सभामुख कृष्णबहादुर महराले प्रस्तुत गरेको विषयगत समितिमा रहने सदस्यको नामलाई सभाले बहुमतले अनुमोदन गरेको थियो।   प्रमुख प्रतिपक्ष दल नेपाली कांग्रेसको अवरोधका ...

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डद्धारा कक्षा १२ को परीक्षाफल सार्वजनिक

राष्ट्रिय परीक्षा बोर्डद्धारा कक्षा १२ को परीक्षाफल सार्वजनिक

भक्तपुर, १७ साउन । राष्ट्रिय परीक्षा बोर्ड सानोथिमिले कक्षा १२ को नियमित तथा आंशिकतर्फका परीक्षार्थीको परीक्षाफल सार्वजनिक गरेको छ ।  परीक्षामा नियमिततर्फ दुई लाख ९९ हजार ६७५ परीक्षार्थी सहभागी भएकामा ३.६१ देखि ४ सम्म ल्याउने ...

गृहमन्त्री बादलसँग दक्षिण कोरीयाली राजदूतको शिष्टाचार भेट

गृहमन्त्री बादलसँग दक्षिण कोरीयाली राजदूतको शिष्टाचार भेट

काठमाडौँ, १७ साउन । गृहमन्त्री रामबहादुर थापा ‘बादल’सँग नेपालका लागि दक्षिण कोरियाका राजदूत पार्क योङ सिकले आज शिष्टाचार भेट गर्नुभएको छ । गृह मन्त्रालयमा भएको भेटमा नेपाल–दक्षिण कोरिया द्विपक्षीय सम्बन्ध, आपसी हित र सहकार्यका विषयमा ...

आरोप / प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गरौं : प्रधानमन्त्री ओली

आरोप / प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गरौं : प्रधानमन्त्री ओली

ललितपुर, १७ साउन : प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले प्रतिपक्षी दलले सरकारलाई आरोप÷प्रत्यारोपभन्दा नीति तथा कार्यक्रममा प्रतिस्पर्धा गर्नुपर्ने बताउनुभएको छ ।  तुलसीलाल स्मृति प्रतिष्ठानले आज यहाँ आयोजना गरेको ‘२१औँ तुलसीलाल स्मृति दिवस, नेपालको राजनीतिमा तुलसीलालको योगदान’ ...